Strona poświęcona tematyce historycznej od starożytności do współczesności.
Boks reklamowy
reklama adwords
Zacznij reklamować się w Adwords. Zyskaj klientów dzięki skutecznej reklamie w internecie. Płać tylko za użytkowników na Twojej stronie
Legiony rzymskie - XXII Deiotariana
» Napisane przez Optimus Prime dnia czerwiec 26 2014, Kategoria: Historia starożytna , 0 komentarzy , 3043 czytań , Drukuj

Legion został założony przez Deiotariusa, wodza celtyckiego plemienia Tolistobogów, które swe siedziby miało na obszarze Galacji (dzis. Turcja). Deiotarius stał się sojusznikiem Rzymian za sprawą Pompejusza Wielkiego w 63 r. p.n.e., który ogłosił go królem wszystkich plemion celtyckich w Azji Mniejszej, Galatów. Deiotarius sformował armię i wyszkolił ją przy rzymskiej pomocy. W 48 r. p.n.e. składała się ona z 12000 piechoty i 2000 jazdy. Cyceron zapisał, że oddział był podzielony na 30 kohort po 400 żołnierzy, które stanowiły ekwiwalent trzech rzymskich legionów. Deiotarius wspomagał Rzymian w walce z Mitrydatesem VI i przyczynił się do zwycięstwa w trzeciej wojnie z Mitrytadesem.

Po ciężkiej klęsce zadanej przez pontyjskiego króla Farnacesa II pod Nikopolis z ocalałych żołnierzy sformowano pojedynczy legion. Pomaszerował on z Gajuszem Juliuszem Cezarem na podbój Pontu i wziął udział w zwycięskiej bitwie pod Zelą (47 pne).

Kiedy Imperium Rzymskie wchłonęło galacyjskie królestwo (25 pne) legion, który był wyszkolony i dowodzony przez Rzymian, stał się częścią rzymskiej armii. Od czasów Oktawiana Augusta istniało 21 legionów, więc legion Deiotariusa otrzymał numer XXII.

August wysłał legion do obozu w Nikopolis obok Aleksandrii w Egipcie. Kiedy to  się dokładnie stało nie wiadomo. Pierwsze wzmianki o tym legionie w tej prowincji pochodzą z 8 r. p.n.e. Dzielił go razem z III Cyrenaica. Oba te legiony pełniły funkcję strażniczą w prowincji dbając o zabezpieczenie porządku w tym multikulturowym obszarze i dość często musiał tłumić rozruchy w Aleksandrii. Egipt był jego bazą przez ponad sto lat.

W 26 r. p.n.e. prefekt Egiptu, Eliusz Gallus zorganizował kampanię przeciwko królestwu Nubijczyków oraz wyprawę rozpoznawczą na teren dzisiejszego Jemenu (Arabia Felix). Kampania szybko utknęła (25 pne) z powodu wielkich strat w ludziach (Rzymianie, Hebrajczycy, Nabatejczycy) z braku zaopatrzenia i epidemii. Straty nie zostały uzupełnione i dzięki temu w 23 r. p.n.e Nubijczycy przejęli inicjatywę, zaatakowali Górny Egipt i wyparli Rzymian do Elefantyny (wyspa na Nilu poniżej pierwszej katarakty, współcześnie stanowi część miasta Asuan, w południowym Egipcie). Nowy prefekt Egiptu Gajusz Petroniusz zorganizował posiłki. Najpierw zablokował Nubijczyków, a następnie pomaszerował w górę Nilu do ich stolicy Nabatei, którą zdobył i złupił w 22 r. p.n.e. JEst wielce prawdopodobne, że XXII legion brał udział w tej wyprawie.
Po tej akcji granica stała się spokojna na szereg lat, więc legiony mogły być użyte w innych miejscach. Legioniści nie byli tylko i wyłącznie żołnierzami. Wykorzystywano ich również do prac budowlanych. Takie działania pozwalały zachować im tężyznę fizyczną. Wybudowali niezidentyfikowany budynek w Akfahas, n apołudnie od Memfis. Pracowali również w kamieniołomach granitu w Mons Claudianus. Jacyś legioniści zostali wysłani dalej na południe, gdzie wyryli inskrypcje na Kolosach Mnemona, czyli posągach faraona Amenhotepa III z XVIII dynastii.

Za czasów Nerona legion brał udział w kampanii przeciwko Partom (55-63), którzy najechali królestwo Armenii, sprzymierzeńca Rzymu. Po odzyskaniu (60) i utracie (62) Armenii, Rzymianie wysłali legion XV Apolinaris z Panonii do wsparcia legata Syrii Gnejusza Domicjusza Korbulona. Zebrał on dostępne siły (XV Apolinaris, V MAcedonica, X Fretensis, XXII Deiotariana) i ruszył przeciwko Wologezusowi I doprowadzając do kompromisowego pokoju. Na jego mocy Armenia ponownie została państwem klienckim rzymu ale rządzona była przez brata Wologezusa, Tiridatesa.

W 66 r. wybuchła żydowska rewolta. Wojska rzymskie ponosiły haniebne porażki. Jednak w 67 r. do Judei przybył Tytus Flawiusz Wespazjan na czele armii złożonej z V Macedonica, X Fretensis, XV Apolinaris, 1000 legionistów z XXII Deiotariana oraz 15000 sprzymierzeńców. Przeszedł do kontrataku i w roku 69 obległ Jerozolimę, którą zdobył jego syn rok później. Wespazjan w 69 r. (Roku Czterech Cesarzy) ruszył do Italii, by walczyć o tron z Galbą. XXII Deiotariana poparł w tej walce Flawiusza.

Dopiero od czasów Trajana legion XXII oficjalnie nosił przydomek Deiotariana, pomimo, że nzaywano go tak nieoficjalnie wcześniej.

Ostatnia wzmianka o XXII pochodzi z roku 119. W tym czasie stacjonował nadal obozie pod Aleksandrią. W 145, kiedy została stworzona lista wszystkich istniejących legionów, ten nie został wymieniony. Jest prawdopodobne, że poniósł poważne straty w czasie powstania Szymona bar Kochby w Judei (132-136). Być może został zniszczony w roku 161 w bitwie z Partami pod Elegeją, albo w czasie zamieszek w Aleksandrii w 122. Lecz są to jedynie domysły nie mające dotychczas żadnego potwierdzenia w źródłach.

Na terenie Anglii niedaleko Chester znajduje się zagadkowa inskrypcja o treści:

P P LEG XXII DEIOT PR LEG XX V V

"Primi pilus legionu XXII Deiotariana, prefekt legionu XX Valeria Victrix"

Wygląda to na fragment życiorysu rzymskiego dowódcy. Żadne źródła nie potwierdzają jednak obecności jakichkolwiek vexilationes z XX Deiotariana na terenie rzymskiej prowincji Brytanii. Czyżby ten żołnierz został wcielony do legionu XX Valeria Victrix i tylko tak można tłumaczyć ową inskrypcję? Kto wie.

 

Bibliografia:
Wikipedia (pl, ang, fr)
www.livius.org
L. J. F. Keppie, Legions and Veterans: Roman Army Papers 1971-2000

Ten artykuł został otagowany
Tagi: legiony Rzym armia 
Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Zdjęcia z Galerii
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Facebook Like