Strona poświęcona tematyce historycznej od starożytności do współczesności.
Boks reklamowy
Stosunki księstw piastowskich z księstwami ruskimi w XI-XIV w. Konflikty i współpraca.
» Napisane przez Optimus Prime dnia luty 15 2013, Kategoria: Historia średniowiecza , 0 komentarzy , 6123 czytań , Drukuj

ruś halicka
Lata 1000-1200

Kontakty dynastii piastowskiej z książętami ruskimi mają długą chronologię. Piastowie od początków państwowości polskiej starali się podporządkować sobie ziemie ruskie. Nie zawsze chodziło o bezpośrednie przyłączenie tych terytoriów, a w większości przypadków o polityczne podporządkowanie tych ziem. Niniejsza praca jest zarysem polityki władców piastowskich wobec terytoriów tzw. Rusi Halicko-Włodzimierskiej.



Informacje o działaniach politycznych Bolesława Chrobrego na Rusi możemy czerpać z kroniki biskupa merseburskiego Thietmara. Tak więc podaje on informację, że Chrobry wyprawił się na Ruś zaraz po zawarciu pokoju z Henrykiem II (1013). Biorą w niej udział posiłki niemieckie. Polski książę występuje jako sojusznik Światopełka w jego konflikcie z ojcem, Włodzimierzem I. Chodziło o zmianę zasad dziedziczenia na tronie w wyniku czego Światopełk byłby stracił następstwo. Dodajmy, że Światopełk był zięciem Chrobrego od 1012 r. Nie mamy informacji o samym przebiegu interwencji i jej wyniku. Faktem jest, iż Światopełk został uwięziony przez ojca. Kolejna interwencja Chrobrego miała miejsce w roku 1018. Działa on ponownie na rzecz swego zięcia, który ma poważne trudności w utrzymaniu władzy po śmierci ojca. Przeciwko Światopełkowi wybuchł bunt pod przewodnictwem jego brata Jarosława Mądrego. Wojska piastowskie pokonały armię Jarosława, który wygnał brata, nad Bugiem, a następnie zajął Kijów. Jednakże nie udało się go utrzymać z powodu buntu jaki wybuchł przeciwko Chrobremu. Prawdopodobnie był on wywołany przez samego Światopełka, bo dopóki Chrobry przebywał w Kijowie to on znajdował się na drugim planie. Na poparcie tej tezy można podać fakt, że Bolesław nie podejmował już działań na rzecz Światopełka, który w niedługim czasie utracił władzę.



Gdy Mieszko II wygnał swoich braci, starszy z nich, Bezprym udał się do Jarosława Mądrego, by ten pomógł mu odzyskać tron. Ten go poparł i w 1031 r. najechał teren Grodów Czerwieńskich aż po San i Wisłok. Z drugiej strony atakował cesarz niemiecki. Zagrożony Mieszko udał się do Czech. Bezprym objął władzę w kraju lecz jego krwawe rządy doprowadziły do jego rychłego upadku.



Dobre stosunki z Jarosławem miał Kazimierz Odnowiciel. Przy pomocy ruskich posiłków udało mu się odzyskać Mazowsze w 1047 r.



W roku 1068 Izasław (syn Jarosława) został pozbawiony tronu przez swojego wuja. Rok później w jego interesie interweniował Bolesław Szczodry. Działania te zakończyły się pozytywnie. Jednakże w 1073 r. Izasław został wygnany przez braci. Tym razem jednak polski król poparł jego przeciwników. Sytuacja musiała się jednak diametralnie zmienić, bo już w 1076 r. Szczodry ponownie wyrusza na Ruś, by osadzić na tronie Izasława.



Kolejne ważne wydarzenia miały miejsce za panowania Bolesława Krzywoustego. Około 1103 r. Bolesław ożenił się z ruską księżniczką Zbysławą, a później wydał za księcia ruskiego swoją siostrę. Koligacje rodzinne spowodowały udział posiłków ruskich w jego walce ze Zbigniewem. W latach 1121-22 na państwo Bolesława urządzał najazdy książę przemyski, który był sojusznikiem Pomorzan w ich walce z Bolesławem. Około 1137 r. nastąpiło ocieplenie stosunków z Rusią. Bolesław Kędzierzawy został ożeniony z Wierzchosławą, córką księcia Wsiewołoda Mścisławicza.



W 1140 r. Władysław II Wygnaniec zawarł sojusz z księciem kijowskim Wsiewołodem Olegowiczem. Udzielił mu również pomocy zbrojnej w wojnie z księstwem włodzimierskim. Z kolei książę ruski wspomagał Władysława w jego walce z braćmi. Za pomoc otrzymał w 1145 r. Wiznę wraz z przyległościami.



Również Kazimierz Sprawiedliwy zaangażował się na Rusi. Jak to było w zwyczaju aranżował małżeństwa. W latach 80. ograniczył się jednak do księstw graniczących z jego domeną. W 1180 r. interweniował w spór pomiędzy książętami z Brześcia i Drohiczyna, a księciem z Mińska. Nawet książę z Drohiczyna zapisał go synowi Bolesława Kędzierzawego. Rok 1182 to czas interwencji w Brześciu na rzecz siostrzeńca Światosława. Po jego otruciu Sprawiedliwy osadza na tronie jego brata Romana. Stał się on wiernym sojusznikiem Piasta. W 1190 interweniuje on na Rusi Halickiej z polecenia cesarza. Jednak to zaangażowanie na tym terenie popsuło stosunki z Węgrami.



Stosunki polsko-ruskie w latach 1200-1370

Wydarzenia roku 1205 miały dalekosiężne konsekwencje. W tym roku na Małopolskę najechał książę halicki Roman. W bitwie pod Zawichostem poniósł on klęskę, a sam zginął. Spowodowało to podział sfer wpływów na Rusi między Leszkiem Białym a węgierskim Andrzejem II. Biały otrzymał wpływy w księstwie włodzimierskim. Od tego czasu mają miejsce ciągłe konfrontacje polsko-węgierskie o wpływy na Rusi.



W 1259 r. miał miejsce najazd tatarski na Małopolskę, brali w nim udział także Rusini. Dopiero w roku 1262 nastąpiło unormowanie stosunków poprzez układ pokojowy. Daniel Halicki stał się sojusznikiem Bolesława Wstydliwego. Gdy w 1264 zmarł Daniel to wzajemne relacje z jego następcami popsuły się. W 1280 Małopolskę Leszka Czarnego najechał Lew Halicki. Spustoszył on Lubelszczyznę i oblegał Sandomierz. Jednak szybka reakcja księcia pozwoliła zatrzymać najazd pod Goślicami, a następnie dotrzeć aż do Lwowa. W następnych latach Rusini biorą udział w walkach mazowiecko-małopolskich jako sojusznicy jednej lub drugiej strony.



Około roku 1323 Władysław Łokietek osadził na tronie halickim Bolesława Trojdenowica, księcia mazowieckiego. Objął on władzę jako Jerzy II. Jednak w 1325 zawiązał on sojusz z Zakonem Krzyżackim, prawdopodobnie przeciwko Litwie. W kwietniu roku 1340 Jerzy II zmarł. Na wieść o tym wydarzeniu Kazimierz Wielki wyprawił się na Ruś. Zajął Lwów i skarbiec książęcy - samo miasto spalił i wrócił do Polski. Kolejna wyprawa z czerwca była lepiej zorganizowana. Najęto żołnierzy zaciężnych wspomaganych przez posiłki węgierskie. Śmierć księcia działała destabilizująco ponieważ państwo formalnie było pod zwierzchnictwem tatarskim, a o wpływy walczyła ponadto Polska, Litwa i Węgry. Tak więc bojarzy mieli spore pole manewru. Wyprawy Kazimierza pomogły zawładnąć Rusią Halicką. Ziemia Sanocka została prawdopodobnie włączona do Korony. Na reszcie terenów król ustanowił swojego namiestnika. Część włodzimierska trafiła w litewskie ręce.



M. Markiewicz pisze "Wyprawy na Ruś z 1340 r. były w pewnym sensie nawiązaniem do polityki ruskiej prowadzonej przez książąt małopolskich i Władysława Łokietka, a jednocześnie wyznaczały zupełnie nowy kierunek polskiej polityce zagranicznej, przyczyniając się do zmiany kształtu terytorialnego odrodzonego królestwa.". Król starał się by jego ruskie wyprawy były traktowane przez papieża jako krucjaty i to mu się udawało. W 1349 r. wojska Kazimierza pokonały księcia litewskiego Lubarta i opanowały litewską część Rusi Włodzimierskiej. Lubart uznał polską zwierzchność w Łucku. W następnych latach wielokrotnie wyprawiano się na ziemie ruskie co pozwalało coraz bardziej umacniać tam polskie wpływy.



Licencja Creative Commons
Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Ten artykuł został otagowany
Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Zdjęcia z Galerii
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Facebook Like