Strona poświęcona tematyce historycznej od starożytności do współczesności.
Boks reklamowy
Ugoda zborowska (18 VIII 1649)
» Napisane przez Optimus Prime dnia styczeń 15 2014, Kategoria: Źródła historyczne , 0 komentarzy , 2059 czytań , Drukuj

18 sierpnia 1649 roku Deklaracja łaski Króla Jegomości Wojsku Zaporoskiemu na punkta supliki dane




1. Przy wszelkich dawnych wolnościach Jego Królewska Mość Wojsko swoje Zaporoskie zachowuje według dawnych przywilejów i na to przywilej swój zarazem przydaje.



2. Liczbie wojska chcąc wygodzie w prośbie swych poddanych, przychęcając ich do usług Rzeczypospolitej, pozwala mieć Jego Królewska Mość 40.000 Wojska Zaporoskiego, a sporządzenie Regestru powierza Hetmanowi Wojska Zaporoskiego z tą deklaracją, aby według godności, który by był do tego sposobny, w dobrach szlacheckich Kozaków do Regestru wpisowano, jako i w dobrach Jego Królewskiej Mości. A to takowym miast opisaniem od Dniepru począwszy z tej tam strony w Dymirze, Hornostajpolu, Korostyszowie, Pawołoczy, Pohrebiszczach, Przyłące, Winnicy, Bracławiu stamtąd, a od Bracławia do Jampola ku Dniestrowi. Także od Dniestru i do Dniepru rozumieć się ma, w Regestr kozacki mają przyjmowani być, a z drugiej strony zaś Dniepru w Ostrzu, Czernihowie, Nieżynie, Romnie, aż do granicy moskiewskiej i Dniepru. A co się dotyczy miast dalszych Jego Królewskiej Mości i szlacheckich, nad zamiar w tych punktach opisanych, w tych nie mają być Kozacy. Wolno jednak temu z tych, który chce być w kozactwie, bez wszelkiego hamowania pańskiego wynieść ze wszystką majętnością w Ukrainie, który będzie do Regestru przyjęty. A to sporządzenie Regestru przez Hetmana Wojska Zaporoskiego ma się odprawić najdalej do nowego lata, święta ruskiego Pokrowy, takowym porządkiem: Hetman Wojska Zaporoskiego ma się odprawić z tym Regestrem, z podpisem ręki swojej i pieczęcią wojskową zestawić Regestr po imieniu tych wszystkich, którzy będą wpisani w kozactwo. A to dlatego, żeby ci [będący] w kozactwie zostawali przy wolnościach kozackich, a inszy wszyscy zamkom Jego Królewskiej Mości, w dobrach szlacheckich panom swym podlegali.



3. Czehryń, tak jako jest w swoim obrębie - przy Buławie Wojska Zaporoskiego ma być zawsze, który teraźniejszemu Starszemu Wojska Zaporoskiego, urodzonemu Bohdanowi Chmielnickiemu Jego Królewska Mość, czyniąc go wiernym sługą swoim i Rzeczypospolitej, konferuje.



4. Cokolwiek się działo podczas zamieszania teraźniejszego z dopuszczenia Bożego, to wszystko ma być w zapomnieniu i nie ma żaden pan czynić pomsty i karania.



5. Szlachcie, tak religii ruskiej, jako i rzymskiej, którzy podczas zamieszania tego jakimkolwiek sposobem bawili się przy Wojsku Zaporoskim Jego Królewska Mość z pańskiej swojej łaski [klemencyi] przebacza i występek ich pokrywa. I jeśliby cokolwiek po którym uproszono, tak z dóbr dziedzicznych, jako i innych, albo którego zniesławiono [zinfamowano], ponieważ to wszystko w teraźniejszym działo się zamieszaniu, ma być sejmową konstytucją anulowane [sublevatum].



6. Wojsko koronne, gdzie Kozacy z regestrowego sporządzenia będą, w tych miastach stanowisk swych nie mają.



7. Żydzi arendarzami, dzierżawcami, ani mieszkańcami nie mają być w miastach ukrainnych, gdzie Kozacy pułki swoje mają.



8. Względem zniesienia Unii, tak w Koronie Polskiej, jako i w Wielkim Księstwie Litewskim tudzież strony całości cerkiewnych dóbr i fundacji do nich należących, które dawniej [antiquitus] bywały, także wszystkich praw cerkiewnych takie, jakie z Ojcem Metropolitą kijowskim i duchowieństwem na Sejmie przyszłym namówiono i postanowiono będzie, jakoby na żądanie ojca metropolity wszystko pozwolono było, Jego Królewska Mość dotrzymać gotów, aby się każdy cieszył z praw i wolności swoich i miejsce w Senacie Jego Królewska Mość Metropolicie Kijowskiemu mieć pozwala.



9. Godności [dignitates], urzędy wszelkie w województwie kijowskim, bracławskim i czernihowskim rozdawać Jego Królewska Mość obywatelom stanu szlacheckiego religii greckiej według dawnych praw obiecuje.



10. W mieście Kijowie, iż są uprzywilejowane szkoły ruskie, ojcowie jezuici nie mają tam i po innych miastach ukrainnych być fundowani, ale gdzie indziej przeniesieni. Szkoły zaś wszystkie insze, które tam za dawnych czasów są mają być wcale zachowane.



11. Gorzałki [Kozacy] szynkować nie mają krom tego co na swoją potrzebę zrobią co hurtem wolno im będzie sprzedać, szynki zaś miodów, piw i inszych według zwyczaju być mają.



Te Punkta mają być w Sejmie stwierdzone, a teraz wszystko w zapomnienie oraz zgoda i miłość zachować się mają między obywatelami ukrainnymi a Wojskiem Zaporoskim Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej.




Tekst ugody Zborowskiej został opracowany na podstawie czterech niemal jednobrzmiących odpisów dokumentu: Archiwum Państwowe w Krakowie - Zb. Rusieckich, rkps 31, s. 63-66; Zb. Pinoccich - rkps 363, s. 427-429; Biblioteka Czartoryskich w Krakowie - rkps 144, s. 437-440; Biblioteka Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie — rkps 2253, k. 62v — 63r








Ten utwór nie podlega znanym ograniczeniom prawa autorskiego

Ten artykuł został otagowany
Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Zdjęcia z Galerii
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Facebook Like