Strona poświęcona tematyce historycznej od starożytności do współczesności.
Boks reklamowy
Kampania pskowska w 1581/1582 roku
» Napisane przez Optimus Prime dnia marzec 19 2013, Kategoria: Historia Rzeczpospospolitej Obojga Narodów , 0 komentarzy , 6883 czytań , Drukuj

mury pskowaSejm, na którym Batory postanowił uzyskać kolejne podatki na następną wyprawę został zwołany na 22 stycznia 1581 r. do Warszawy. Posłowie bez większych oporów zgodzili się na jednorazowy pobór po jednym złotym z łanu. Batory chciał trzykrotnego. Sejm zgodził się ostatecznie na podwójny pobór oraz na zaostrzone warunki jego ściągnięcia i krótki termin. Niemniej król został zobligowany aby była to ostatnia kampania w tej wojnie.
Tym razem celem Stefana Batorego stał się Psków. Zajęcie tego miasta spowodowałoby odcięcie garnizonom moskiewskim w Inflantach ostatniej drogi łączącej je z resztą państwa. Na miejsce koncentracji wybrano Połock. Jednak w tym roku armia zbierała się dość opieszale. Na nieszczęście wyleciał magazyn prochu w Suszy. Sytuację skomplikował trochę wypad kozaków Iwana na okolice Mohylewa i Orszy.


Na wyprawę zgromadzono także poważną liczbę żołnierzy, porównywalną do poprzedniego roku. Było to około 55 000 ludzi. Na Podolu i Ukrainie pozostało wojsko kwarciane pod dowództwem Mikołaja Sieniawskiego. W jego skład wchodziło 1200 jazdy, 380 piechoty i 530 Kozaków rejestrowych. Kolejne 3000 było rozlokowanych w zamkach inflanckich.


Na główny teatr działań przeznaczono ponad 46 000 żołnierzy:

Korona:

Jazda: 10 251 koni

Piechota: 11 575 ludzi

Poczty prywatne: 1200 ludzi

Razem: 23 026 żołnierzy


Litwa:

Jazda: 4000 koni

Piechota: 4000 ludzi

Poczty prywatne: 4000 ludzi

Pospolite ruszenie: 11 000 ludzi

Razem: ok. 23 000 żołnierzy



Na naradzie wojennej w Dziśnie 10 lipca postanowiono wysłać w kierunku Orszy oddział pod dowództwem Krzysztofa Radziwiłła liczący 3000 Litwinów. Pod koniec lipca wysłano mu do pomocy Filona Kmitę na czele 2000 jazdy i oddziału Tatarów. Postanowiono, że jazda będzie działać komunikiem tzn. bez taborów, by mieć lepszą manewrowość. Ich zadaniem było sparaliżowanie wojsk wroga na tym terytorium. Grupa ta spustoszyła znaczne obszary, nawet dotarła w pobliże kwatery Iwana Groźnego, jednak jej nie zaatakowano myśląc, że zgromadził wokół siebie znaczne oddziały.
Po zgromadzeniu wojsk pod Połockiem ruszono 21 lipca do Zawołocza. W czasie przemarszu w miejsce Mikołaja Mieleckiego Batory mianował hetmanem wielkim koronnym Jana Zamoyskiego. W dyplomie nominacyjnym król nadał podstawy prawne do dożywotności tego urzędu. Dwa lata wcześniej rada senatu wypowiedziała się za tymczasowością tego stanowiska i mianowaniem hetmana na każdą kampanię wojenną.
Pierwsze oddziały królewskie stanęły pod Pskowem już 24 sierpnia. Jego załoga liczyła 20 000 ludzi plus 30 000 mieszkańców. Na czele załogi stali kniaziowie Piotr oraz Iwan Szujscy. Fortyfikacje Połocka były potężne. Składały się z muru Wielkiego Miasta długości dziesięciu kilometrów i grubości 4-6 metrów. Mur miał 37 wież i 48 bram wysokich na 6,5 metra. Ponadto w skład fortyfikacji wchodził mur Średniego Miasta, twierdzy Dowmunta i Kremla. Ciężka artyleria była wyposażona w 40 dział, w tym dwa olbrzymy: „Trajkotkę” i „Lamparta”. Twierdza była dobrze zaopatrzona w żywność i materiały wojenne.


mury pskowa
Batory dysponował wojskiem w liczbie około 47 000 żołnierzy. Jednak mankamentem tej armii było niedostateczne zaopatrzenie w żywność. Posiadano także tylko 20 dział i 600 cetnarów prochu. Jak widać wojsko było zbyt liczne, aby je odpowiednio wyżywić, natomiast za małe by przeprowadzić szturm, czy skutecznie oblegać miasto.
Wojska rozłożyły się w trzech obozach: polskim, węgierskim i litewskim. Od razu przystąpiono do prac oblężniczych. Główne siły skierowano przeciw basztom Pokrowskiej i Świńskiej. Stały one w południowym rogu miasta i nie były flankowane przez ogień z innych wież. Artyleria obrońców starała się przeszkodzić oblegającym lecz mało skutecznie. Siódmego września rozpoczęto intensywne kruszenie tych baszt. „Cały dzień bez ustanku bito dziś na te wieże i z łaski Bożej te wieże dziurawili kulami i mury także. (…). Mury kruszyły się, wątłe bardziej niżeśmy się spodziewali. (…). Biją też z miasta nieźle, ale z tych dwóch wież prędziuchno działa i strzelbę musiała sprowadzić Moskwa”. W ciągu dwóch dni zburzono basztę Pokrowską i w połowie Świńską. W murze powstał wyłom szerokości 50 metrów. Przewidujący obrońcy wznieśli za nim drewniany mur poprzedzony rowem.


Ósmego września zarządzono szturm. Lecz mimo odwagi atakujących i zaciętej obrony Rosjan szturm zakończył się niepowodzeniem. Straty polskie oceniane są na około 500 zabitych, moskiewskie na około 2500 zabitych i rannych. Dalsze prowadzenie ostrzału artylerii było niemożliwe ponieważ zabrakło prochu. Wypady załóg moskiewskich z innych zamków utrudniały organizowanie zaopatrzenia. Na początku listopada postanowiono ograniczyć się tylko do blokady Pskowa i odpierania wypadów garnizonu. Król przyjął propozycje pokojowe cara i rozpoczął rokowania. 15 stycznia 1582 r. podpisano dziesięcioletni rozejm. Połock i Inflanty wracały do Rzeczypospolitej. Batory otrzymał ponadto Wieliż a oddał Wielkie Łuki.


Cena oblężenia Pskowa była wysoka. Straty liczyły 40% żołnierzy (zabici, ranni, dezerterzy). Armia pod koniec oblężenia liczyła około 24 000 żołnierzy. Część Litwinów wróciła wcześniej z Batorym.



Licencja Creative Commons
Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

Ten artykuł został otagowany
Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Zdjęcia z Galerii
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Facebook Like