Strona poświęcona tematyce historycznej od starożytności do współczesności.
Boks reklamowy
Ogłowie dla konia popularnie nazywane uzdą nakładane na głowę konia stanowi podstawę stajni. Proponujemy ogłowia z wędzidłem wkładanym do pyska.
asertywność szkolenie
szkolenie biznesowe w ramach akademii menadżera z zakresu asertywności i skutecznego budowania relacji
serwis komputerów rzeszów
elektronika naprawa płyt głównych kart graficznych wymiana układów bga oraz smd matryc klawiatur zawiasów itp
Armia RON - wykorzystanie husarii w kampaniach i bitwach
» Napisane przez Optimus Prime dnia luty 15 2013, Kategoria: Historia Rzeczpospospolitej Obojga Narodów , 6 komentarzy , 7443 czytań , Drukuj

obraz bitwa pod Kłuszynem
Chorągwie husarskie były liczniejsze, niż w pozostałych typach jazdy. W latach wojny ich liczebność rzadko spada poniżej 100 koni. Przeważnie liczyły one po 120, 150 lub 200 koni, a nawet więcej. Przy redukcjach, ze względu na trudności w szybkim wystawieniu tej jazdy, nie likwidowano istniejących jednostek, lecz zmniejszano ich stany liczbowe.



Największe chwile triumfu formacje tej jazdy przeżywały w XVII w. Swe walory husaria wykazała między innymi w czasie wojen polsko – szwedzkich w Inflantach. Jej wyższość nad karakolującą jazdą, czy stosującą kontrmarsz piechotą muszkietersko-pikinierską pokazała bitwa pod Kircholmem z 27 września 1605 r.



Istotną rolę odegrała husaria również w bitwie pod Kłuszynem 4 lipca 1610 r., gdzie rozbiła siły moskiewskie, natomiast mocno nadwerężyła oddziały cudzoziemskie. W tej bitwie nie udało się przełamać nieprzyjaciela jedną szarżą. Było to spowodowane z jednej strony dużą liczebnością przeciwnika, z drugiej warunkami terenowymi. Pisze o tym hetman Żółkiewski: „(…...) przez pole wszystko, którędy było iść ku obozowi nieprzyjacielskiemu, płoty były poprzek pogrodzone i między temi płoty były dwie wioski. (…) Płot był między nami długi (…...), dziury jednak były w onym płocie tak, iż nam, gdyśmy do nich do potkania szli, przyszło onemi dziurami wypadać. Na wielkiej nam przeszkodzie był płot, bo i Pontus przy onym płocie postawił piechotę, która naszych onemi dziurami wypadających i odwracających bardzo psowała”.



Znacznie gorzej w tym czasie husarii wiodło się na ukraińskim teatrze działań w walce z Tatarami. Ciężkie konie nie były w stanie dogonić lotnej ordy. Do walki z nią używano więc chorągwi lekkich. Walki z Tatarami w późniejszym okresie spowodowały zmiany w opancerzeniu, uzbrojeniu i częściowo w stylu walki. Była już o tym mowa. Oczywiście w atakach na zlokalizowany kosz, husaria stosowała swoją tradycyjną czołową szarżę, jak chociażby pod Martynowem w 1624 r. oraz Ochmatowem w 1644 r.



W czasie wojny ze Szwedami dowodzonymi przez Gustawa Adolfa na Pomorzu i w Prusach Królewskich blask husarii nieco przygasł. W bitwie pod Gniewem we wrześniu 1626 r., czołowe ataki polskiej kawalerii załamywały się wobec ostrzału szwedzkiej artylerii i piechoty schowanej za przeszkodami. Duże straty pierwszego rzutu w tej bitwie i to głównie w koniach, spowodowały odstąpienie od dalszej walki. Uznano, że nie ma szans na przełamanie obrony Szwedów. M. Nagielski zwraca ponadto uwagę na fakt, iż na około 3000 husarzy, tylko jedną szóstą stanowili żołnierze zawodowi obyci z wojną. Resztę stanowili żołnierze powiatowi i prywatni o różnym stopniu wyszkolenia, co też mogło mieć wpływ na decyzję dowództwa.



Do sposobu walki polskiej kawalerii Gustaw Adolf przystosował taktykę walki swoich rajtarów. Widać to właśnie podczas wojny lat 1626 – 1629. Rajtarzy po oddaniu salwy uderzali na białą broń, jak wcześniej pod Walmozją w 1625 r., a później pod Górznem w 1629 r. Nadal jednak jazda szwedzka w otwartym polu, bez wsparcia swojej piechoty, nie mogła równać się z jazdą polską, jak pod Trzcianą w 1629 r.



Brak sukcesów husarii oraz klęski ponoszone w starciach z siłami kozacko – tatarskimi w dobie powstania Chmielnickiego spowodowały spadek liczebny formacji husarskich. Stosunkowo licznie występowały one w początkowym okresie powstania, bo w 1651 r. było to ponad 2000 koni. Sam Jan Kazimierz był przeciwny rozbudowywaniu tego typu jazdy jako mało przydatnej w walkach na Ukrainie. Pod Batohem wyginęła znaczna jej część, aż osiem z czternastu chorągwi w kompucie.



Gdy w czasie batalii beresteckiej w 18 chorągwiach husarii było 2240 koni, to w pierwszym kwartale 1655 r. liczba ta spadła do 822 koni. W czasie wojny ze Szwecją 1655 – 1660 husaria wystąpiła w ilości nie przekraczającej 1000 koni. Nowe zaciągi związane ze wznowioną wojną z państwem moskiewskim w 1660 r. chwilowo podniosły jej liczbę do 1300 koni, lecz później spadła ona ponownie. I tak już zostało do lat siedemdziesiątych XVII w.



Swoisty renesans husaria przeżywała za panowania Jana III Sobieskiego (1674 – —1696) podczas jego wojen z Turcją. Zwiększony etat w 1673 r. przewidywał jej liczebność na 1900 koni, a w roku 1676 na 2920 koni8. Faktyczne stany okazały się jednak niższe, niż zaplanowano. Jej liczebność została niewiele obniżona w 1677 r., a w latach kolejnej wojny z Turcją jej liczba dochodziła nawet do 3500 koni.



Wysoki koszt wyposażenia husarza powodował, że do tego rodzaju jazdy mógł wstąpić tylko człowiek o odpowiedniej zamożności. Pod koniec XVII w., to jest po licznych wojnach ostatniego półwiecza, musiały powstać trudności w rekrutacji szlachty do tej formacji. Z tego też powodu sejm w 1685 r. uchwalił, że każdy, kto otrzymał indygenat lub nobilitację od 1653 r. powinien wystawić trzykonny poczet husarski i służyć na nim przynajmniej przez trzy kolejne kampanie9. U schyłku tego wieku zmalała wartość bojowa husarii. Wskutek niepowodzeń wojennych, długotrwałych wojen, spadku wartości pieniądza i zaległości w wypłacie żołdu pogłębiało się zubożenie towarzyszy. Straciwszy wszystko na nieudanej wyprawie, a takich było wiele pomimo licznych zwycięstw, nie był w stanie odtworzyć pocztu w jego dawnym stanie. Na kolejną wyprawę zaciągał się więc z pocztem lżejszym, gorzej wyposażonym10. Natomiast okoliczności zmuszały do zaciągania coraz to nowych oddziałów. Ten okres to także zmniejszanie się ilości opancerzenia w husarii. Ponadto pocztowi służyli bez kopii, a z bronią palną.



Bibliografia


J. Wimmer, Wojsko polskie w drugiej połowie XVII wieku, Warszawa 1965

S. Żółkiewski, Początek i progres wojny moskiewskiej, oprac. J. Maciszewski, Warszawa 1966

M. Nagielski, Husaria – broń pancerna XVII wieku, „Mówią Wieki”, 7/2001

W. J. Długołęcki, Batoh 1652, Warszawa 1994

J. Wimmer, Wojsko i finanse Rzeczypospolitej w czasie wojny ze Szwecją 1655-1660 [w:] Wojna polsko—szwedzka 1655-1660, red. tenże, Warszawa 1973

Volumina Legum, t. 5, wyd. J. Ohryzko

J. Teodorczyk, Wojskowość polska w pierwszej połowie XVII w. [w:] Historia wojskowości polskiej, Warszawa 1972

R. Sikora, Taktyka walki, uzbrojenie i wyposażenie husarii w latach 1576-1710



Licencja Creative Commons
Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Ten artykuł został otagowany
Komentarze
#1 | markoter dnia lipiec 07 2017 19:56:45
#2 | markoter dnia lipiec 10 2017 11:25:59
#3 | grabwurte dnia lipiec 23 2017 00:23:43
#4 | muniekole dnia sierpień 12 2017 01:54:49
Leczenie leczeniem trądziku różowatego nie jest kurowana natomiast najporządniej jest oceniać pod względem złagodzenia liczby zaczerwienienia fizjonomii tudzież metamorfozy palnych, słabnięcia kwocie, terminu stanowienia zaś siły torsji a symultanicznych objawów świądu, ćmienia oraz afekt. Dubel źródłowego wybiegi leczenia trądziku różowatego owo miejscowe zaś kremynazmarszczki.pl oralnego leki antybiotyczne. Rehabilitacja laserowa chwyciłaby także zaliczona w charakterze odmiana leczenia. W ciągu podczas gdy w przewiewu kilku tygodni farmaceutyki częstokroć pobudzają krótkotrwałego pocenie się, zaczerwienienie zwykle wraca po zabiegu. Rozwlekłe kuracja, na ogół od niepewnego aż do dwóch latek, może przemykać do trwałej warty poziomu obok niektórych pacjentów. Trwałe rehabilitacja istnieje często konieczne, chociaż poniektóre losy ustępują po pewnym frazeologizmie natomiast żyją niezachwianie. Nieznane losy, pozostawione bez leczenia, pogarszają się jak jeden mąż z upływem czasu.
#5 | muniekole dnia sierpień 29 2017 20:34:58
oczyszczenie organizmu z toksyn domowe sposoby najlepsze kosmetyki na cellulit https://poznan.forumslubne.pl/index.php?topic=12384.0 na zmarszczki na czole oczyszczanie organizmu z toksyn domowe sposoby
#6 | shareways dnia wrzesień 16 2017 14:19:04
co na hemoroidy łupież pstry leczenie przemęczenia oczyścić nieżytu jednocześnie założyć dobry krem na trądzik krem na pierwsze zmarszczki
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Zdjęcia z Galerii
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Facebook Like