Strona poświęcona tematyce historycznej od starożytności do współczesności.
Boks reklamowy
Armia RON - liczebność piechoty w XVI-XVII wieku
» Napisane przez Optimus Prime dnia luty 15 2013, Kategoria: Historia Rzeczpospospolitej Obojga Narodów , 1 komentarz , 5483 czytań , Drukuj

piechota polska
Formacje piechoty w XVI w. nie były zbyt liczne. Chodzi tu o oddziały piechoty na pograniczu, obrony potocznej1, a później kwarcianych oraz wojsk zaciąganych na wyprawy wojenne. Prawdą jest jednak, że zaciągano nieraz po kilka tysięcy piechoty, ale z reguły używano jej do obsady twierdz, natomiast rzadko używano w polu w większej ilości2. Taka funkcja piechoty jest dowodem na to, że traktowano ją jako broń pomocniczą w stosunku do jazdy. Prawdopodobnym powodem takiego stanu rzeczy był charakter przeciwnika z jakim Polacy walczyli.



Chyba najczęściej walczono z Tatarami, którzy w zasadzie rok w rok, poczynając od XIII w., najeżdżali Rzeczpospolitą. Unikali oni bitew z większymi siłami, a do pogoni za nimi potrzebna była szybka jazda, nie piechota. Zadaniem piechurów była obrona ważniejszych punktów umocnionych. Używano ich do bezpośredniej walki tylko wtedy, gdy jeśli całość sił obrony potocznej wyruszała do boju. Stanowili oni obsadę taboru, który stanowił oparcie dla konnicy oraz wsparcie ogniowe. Często gdy liczył się czas, w ogóle nie prowadzono ze sobą piechoty.



Również do walki z Mołdawianami nie używano licznej piechoty, ponieważ ich armia składała się głównie z zaciężnej konnicy. W 1531 r. hetman Jan Tarnowski walczył pod Obertynem siłami składającymi się w 80% z konnicy. Wyjątkowo podczas kolejnej wyprawy przeciwko Piotrowi Rareszowi w 1538 r. zaciągnięto ponad 6000 piechurów, ale było tak, gdyż tym razem nastawiano się na oblężenia3.



Liczniejsze roty piesze polscy władcy wysyłali do pomocy Wielkiemu Księstwu Litewskiemu w jego walce z Księstwem Moskiewskim. Jednak wynikało to z tego, że piechoty używano do obsadzania zamków i miast. W zasadzie z Korony wysyłano tyle samo rot pieszych, co konnych. Jednakże wliczając w ogólną liczbę wojska litewskie pospolite ruszenie to znów mamy więcej jazdy niż piechoty w całej armii. Dużą liczbę piechoty spotykamy w 1514 r. w bitwie pod Orszą. Było to 3000 piechoty, lecz w armii 35 000 złożonej w zdecydowanej większości z konnicy.



Natomiast w latach 1519 – 1521 podczas wojny z Zakonem piechota polska dorównywała swą liczebnością jeździe, a nawet ją przewyższała. Zaciągnięto jej wówczas więcej, ponieważ była potrzebna do przeprowadzania licznych w tej wojnie oblężeń, a później do obsady zdobytych miejsc.



Polska piechota, jak już wspomniano, miała charakter strzelczy, co było zgodne z jej funkcją i stawianymi przed nią zadaniami. Nie miała okazji walczyć przeciw piechocie uzbrojonej w piki i halabardy w bezpośrednim starciu. Z kolei do obrony punktów umocnionych potrzebna była broń strzelcza, do szturmów zaś broń sieczna i kłuta, które były bardziej poręczne.



Uszykowanie rot pieszych na polu bitwy możemy odtworzyć analizując ich skład. Tak więc w pierwszym szeregu stawali pawężnicy, których zadaniem była osłona swych towarzyszy walki przed ostrzałem przeciwnika. Jeśli w rocie występowała odpowiednia ich liczba, mogli osłaniać także boki roty4. W drugim szeregu, za pawężnikami ustawiali się kopijnicy. Wystawiali oni przed front swoje kopie, gdy dochodziło do bezpośredniego starcia z wrogiem. Byli więc elementem defensywno – – zaczepnym w przeciwieństwie do statycznych pawężników. W dalszych szeregach stali strzelcy uzbrojeni w kusze, a w późniejszym okresie w rusznice i arkebuzy. W rotach uzbrojonych głównie w kusze wszyscy żołnierze mogli strzelać jednocześnie, ponieważ kąt podniesienia kuszy był na tyle duży, że strzelanie nie mogło zaszkodzić innym szeregom w rocie. Natomiast w rotach używających broni palnej strzelanie rozpoczynano od ostatniego szeregu, a w międzyczasie reszta żołnierzy przyklękała. Po zamianie kusz na broń palną skuteczność ogniowa rot pieszych zmalała, ale nadrabiano to większą zwrotnością niedużych rot.



Uzbrojenie i opancerzenie piechoty

Piechota w wojsku polskim nie posiadała silnego uzbrojenia ochronnego, była więc stosunkowo nieodporna, głównie na ataki wrogiej jazdy. Jedna linia pawężników nie mogła przecież zatrzymać impetu natarcia konnicy, której łatwo było wedrzeć się w głąb roty. Prawdopodobnie z myślą o zabezpieczeniu przed taką sytuacją wprowadzono w skład rot kopijników uzbrojonych w broń długą, a w późniejszym czasie dozbrojono część strzelców w spisy. Oprócz tego w skład uzbrojenia piechurów wchodziły miecze i szable, jednak główną obroną piechoty pozostawała jej własna jazda.



Licencja Creative Commons
Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Ten artykuł został otagowany
Komentarze
#1 | HistorioPL dnia czerwiec 15 2018 23:05:51
Świetny artykuł z wielkiego wydarzenia historii Polski
Gdyby ktoś chciał zobaczyć świetną infografikę i poznać więcej faktów na temat bitwy zapraszamy do nas:
http://historio.p...viii-1531/
BITWA POD OBERTYNEM 22 VIII 1531
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Zdjęcia z Galerii
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Facebook Like