Strona poświęcona tematyce historycznej od starożytności do współczesności.
Boks reklamowy
Przyczyny ataku szwedzkiego na Rzeczpospolitą w 1655 roku
» Napisane przez Optimus Prime dnia luty 15 2013, Kategoria: Historia powszechna XVI-XVIII wieku , 0 komentarzy , 6630 czytań , Drukuj


W 1654 r. nastąpiła brzemienna w skutki zmiana na szwedzkim tronie. Miejsce abdykującej z powodów religijnych królowej Krystyny zajął młody, 32-letni siostrzeniec Gustawa Adolfa, książę Dwóch Mostów, Karol z dynastii Wittelsbachów. Objął on tron jako Karol X Gustaw. Był on kolejnym z tzw. królów-wojowników zasiadających na tronie Szwecji. Nowy władca miał doświadczenie wojskowe, którego nabył dowodząc armią w ostatnich latach wojny trzydziestoletniej.



Przyczyn chęci kolejnej wojny Szwecji z Rzeczpospolitą jest dwie podstawowe. Postaram się je przedstawić i w miarę możliwości umotywować.



Jedną z nich stanowiły pretensje dynastyczne polskiej linii Wazów do tronu szwedzkiego. Jak pamiętamy ojciec Jana Kazimierza, Zygmunt, był przez jakiś czas królem szwedzkim. Stracił on jednak koronę szwedzką, lecz nigdy się z tym nie pogodził. Pretensje te podtrzymywali również jego synowie, co miało odzwierciedlenie w używanej tytulaturze. Szwedzi co rusz ponawiali prośby i groźby by polscy królowie zrezygnowali z przedstawiania się jako królowie Szwecji. Najprostszym sposobem rozwiązania tego konfliktu była wygrana wojna.



Drugim powód miał podłoże gospodarcze. Otóż 40% towarów eksportowanych z obszaru Morza Bałtyckiego przechodziło przez porty należące do państwa szwedzkiego. Kolejne 35% wysyłały porty Rzeczpospolitej i jej lenn. Gdyby udało się Szwedom je zdobyć, zdominowali by aż 75% bałtyckiego eksportu. Byłby to ogromny zastrzyk finansowy dla państwa. W wyniku wygranej wojny Prusy Królewskie miały trafić w szwedzkie ręce.



Wpływ na przyspieszenie decyzji o wybuchu wojny miała również postawa polsko-litewskiego możnowładztwa. Janusz Radziwiłł po klęsce w starciach z wojskami moskiewskimi w sierpniu 1654 zaczął przemyśliwać o sojuszu ze Szwedami. W tych rozmowach pośredniczył książę kurlandzki Jakub Kettler. Obu tym możnym chodziło o ochronę tego, czego jeszcze nie zajęła Moskwa. Oddanie się pod protektorat Szwecji zapewniło by Wielkiemu Księstwu Litewskiemu neutralność w konflikcie Moskwa-Rzeczpospolita.



Licencja Creative Commons
Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Ten artykuł został otagowany
Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Zdjęcia z Galerii
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Facebook Like